|
Niveau 3 cursus
Cognitie en
Gedrag
Leerstoelgroep Gedragsbiologie, Kruijtgebouw
Coördinator:
mw. Dr. M.J. Duchateau, kamer O 210, tel. 253 5435,
e-mail: M.J.H.M.Duchateau@uu.nl
Docenten:
Prof. Dr. J.J. Bolhuis
mw. Dr. M.J.H.M. Duchateau
Dr. S.M. Reader
mw. Dr. E.H.M.Sterck
Dr. H. de Vries
Studiepunten: 7.5 ECTS
Plaats in het curriculum: Periode 4 van het derde
jaar, timeslot A+D
Ingangseis: Inleiding in de Gedragsbiologie.
Cursus Toegepaste Biostatistiek 1 of gelijkwaardig niveau
Studiepad: De cursus Cognitie en Gedrag is
een verdere verdieping van het onderdeel gedragsbiologie in
de 1e jaars cursus Biologie van het dier en de 2e jaars
cursussen Gedragsecologie en Gedragsbiologie. Hij bereidt
met name voor op het volgen van het studiepad
"Dierwetenschappen" en voor de Master Animal Biology
en de Master Neuroscience and Cognition (met name
voor de stage bij Gedragsbiologie).
Inhoud
Het thema van de cursus is cognitieve mechanismen van
sociaal gedrag. Organismen kunnen leven in eenvoudige,
anonieme groepen tot complexe geïndividualiseerde
gemeenschappen, met daaraan gerelateerd verschillende
sociale stragieën. Het functioneren binnen sociale
groepen vereist bepaalde cognitieve vaardigheden zoals
eenvoudige herkenning tot 'theory of mind'. De verschillende
cognitieve mechanismen die gerelateerd zijn aan groepsleven
zullen in de cursus behandeld worden.
Het theoretische deel van de cursus start met, als
inleiding, de functionele benadering van socialiteit waarin
kort ingegaan wordt op de baten en kosten van groepsleven.
De verschillende sociale strategieën, (mutualisme,
reciprocal altruisme, kin-altruisme) zullen besproken
worden, alsmede de evolutionaire theorieën erover (game
theoretische modellen, marketmodellen,
optimalisatiemodellen; image scoring). De causale benadering
start met de behandeling van sociale mechanismen zoals
zelforganisatie, en conflict en conflicthantering
(dominantie; verzoening). Vervolgens zullen als hoofdthema
van de cursus sociale cognitieve vaardigheden besproken
worden. Aan bod zullen komen herkenning, imprinting;
discriminatie en classificatie waaronder concepten;
geheugenfuncties en hun neurale mechanismen; sociaal leren
(imitatie, emulatie; innovatie; culturele transmissie);
cognitieve ethologie (intentie, deceptie, theory of mind,
episodisch geheugen) alsmede de evolutie van de 'mind';
communicatie en taal. De cursus eindigt met een discussie
over adaptieve specialisatie (modulariteit) en 'general
process view'.
Middels het schrijven van een essay (in het engels) en
presentatie zal de student kennis maken met de verschillende
onderzoeksmethoden om cognitieve capaciteiten van dieren te
bepalen.
Tijdens het practische deel van de cursus zal er
observationeel onderzoek aan primaten gedaan worden waarin
een onderzoekscyclus wordt doorlopen met vraagstelling,
observationele data verzameling en statistische toetsing,
als ook schriftelijke verslaglegging en presentatie.
Leerdoelen
Na afloop van deze cursus kan de student:
- de evolutie van socialiteit beschrijven en beredeneren
- de verschillende sociale strategieën beschrijven en
de evolutionaire theorieën ervan verklaren
- de sociale mechanismen uitleggen
- de verschillende cognitieve capaciteiten van organismen
uitleggen en ook de relatie leggen met het sociaal
functioneren van organismen
- de evolutie van de hersenen en 'mind' uitleggen
- verschil uitleggen tussen causale en functionele
benadering, en tussen adaptieve specialisatie (modulariteit)
en 'general process view'.
- essay schrijven over een aangegeven onderwerp met behulp
van wetenschappelijk literatuur
- empirische cyclus uitvoeren: formuleren van vraagstelling,
verzamelen van data, statistische analyse
- een wetenschappelijk verslag schrijven
- presenteren
Kernvaardigheden
Toepassen kennis; kritisch en conceptueel denken;
analyseren van primaire literatuur; Bedenken/synthese van
wetenschappelijke methode voor een experiment op basis van
literatuur; Uitvoeren empirische cyclus, toepassen
statistiek; Creativiteit en probleemoplossend vermogen,
Omgaan met complexe systemen, Mondelinge en Schriftelijke
rapportage Nederlands en Engels, Ethisch bewustzijn,
Samenwerken en (Peer) Feedback geven/verwerken.
Onderwijsvormen
De cursus omvat colleges, werkcolleges, practicum
(empirische cyclus). Daarnaast schrijven de studenten in
groepjes essays die ze tevens aan hun collega-studenten
presenteren.
|
Week
|
Thema / onderwerp
|
Werkvormen
|
|
1
|
Inleiding: socialiteit, sociale
strategieën, sociale mechanismen; Herkenning
(hfd.stuk 4*)
|
Hoorcolleges
en werkcolleges
|
|
2
|
Discrimination & Classification (hfd.stuk
5)
Memory (hfd.stuk 6)
Social learning (hfd.stuk 10)
|
Hoorcolleges
en werkcolleges
|
|
3
|
Cognitieve ethologie en evolutie van de 'mind'
(hfd.stuk 11)
|
Hoorcolleges
en werkcolleges
|
|
4
|
Communicatie en taal (hfd.stuk 12)
|
Hoorcolleges
en werkcolleges
Zelfstudie
|
|
5
|
Zelfstudie
Tentamen
|
Zelfstudie
|
|
6
|
Practicum Apen / Essay
|
Practicum
Schrijven
|
|
7
|
Practicum Apen / Essay
|
Practicum
Schrijven
|
|
8
|
Practicum Apen / Essay
|
Practicum
Schrijven
|
|
9
|
Practicum Apen / Essay
|
Practicum
Schrijven
|
|
10
|
Practicum Apen / Essay
|
Practicum
Schrijven
Presenteren
|
* hoofdstukken uit het boek 'Cognition, Evolution
and Behavior ' van S.J. Shettleworth
Beoordeling
De onderwerpen van de colleges en werkcolleges worden in
een theoretische schriftelijke eindtoets getoetst. Actieve
deelname aan practica en presentatieopdrachten is verplicht.
Het verslag van het practicum, de essay en de presentatie
worden afzonderlijk beoordeeld. Het eindcijfer van de cursus
wordt pas vastgesteld nadat zowel de theoretische toets
(50%) als ook practicum (20%), essay (20%) en presentatie
(10%) voldoende zijn.
Benodigdheden
- Het boek Denken dieren na? van Clive D.L.
Wynne, 2006, Pearson Education . Oorspronkelijke titel:
Do Animals Think?
- De reader Cognitie en Gedrag die aan het begin
van de cursus gekocht kan worden.
| 
